Phương pháp chăm sóc bé 3 tháng khoa học ba mẹ cần biết

Khi bé đến giai đoạn 3 tháng, ba mẹ sẽ quan sát thấy những chuyển biến lớn trong cả thể chất lẫn tinh thần của bé. Đây là mốc phát triển đáng chú ý vì trẻ bắt đầu biết phản ứng với âm thanh, cử chỉ uyển chuyển hơn và dễ biểu đạt tình cảm hơn. Việc chăm sóc bé 3 tháng yêu cầu bố mẹ vừa hiểu những quy tắc nền tảng, vừa quan sát sự phát triển để đáp ứng đúng nhu cầu. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ chi tiết cách chăm sóc trẻ trong giai đoạn 3 tháng tuổi: từ chế độ ăn uống, nếp ngủ, vệ sinh đến thúc đẩy trí tuệ, cảm xúc.

1. Đặc điểm phát triển của bé 3 tháng

1.1. Thay đổi về thể chất

Ở mốc 3 tháng, bé có tốc độ tăng trưởng ổn định. Trung bình cân nặng tăng khoảng 600–800g/tháng, cao thêm khoảng tầm 2 đến 3cm. Hệ cơ cổ, cơ lưng trở nên chắc khỏe, giúp bé tập nâng đầu khi nằm sấp. Đây là biểu hiện cho thấy hệ cơ – xương của bé đang phát triển tốt.

1.2. Sự phát triển vận động và thị giác

Trẻ có thể tập lẫy, tay chân cử động mạnh mẽ hơn và có xu hướng muốn chạm vào đồ vật. Thị giác cũng phát triển mạnh: trẻ có thể nhìn theo đồ vật di chuyển, thích các màu sắc tươi sáng và nhận diện khuôn mặt người thân.

1.3. Trí tuệ và tình cảm

Trẻ 3 tháng tuổi bắt đầu nhận ra giọng nói quen thuộc, đặc biệt là giọng của mẹ. Bé có thể mỉm cười, phát ra âm thanh nhỏ hoặc phản ứng lại khi được trò chuyện. Đây là nền tảng để trong tương lai trẻ phát triển khả năng giao tiếp và tăng sự gắn bó tình thân.

Xem thêm: Trẻ 3 tháng tuổi biết làm gì? Khám phá những thay đổi rõ rệt của bé trong giai đoạn đầu đời

2. Nhu cầu dinh dưỡng cho em bé 3 tháng tuổi

2.1. Sữa mẹ – nguồn dinh dưỡng tốt nhất

Ở giai đoạn này, nguồn sữa mẹ chính là thức ăn lý tưởng cho trẻ. Sữa mẹ cung cấp đầy đủ dưỡng chất và yếu tố miễn dịch cần thiết, giúp bảo vệ trẻ khỏi nhiều bệnh lý. Nếu có thể, mẹ nên duy trì cho bé bú mẹ hoàn toàn trong nửa năm đầu.

2.2. Kết hợp sữa công thức trong trường hợp cần thiết

Trong khi thiếu sữa mẹ, có thể kết hợp sữa công thức theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc lựa chọn sữa công thức phải thích hợp với tuổi bé, thân thiện hệ tiêu hóa và phù hợp dạ dày bé.

2.3. Chu kỳ và biểu hiện bé bú đủ sữa

• Bé 3 tháng tuổi thường cần 6 đến 8 cữ sữa mỗi ngày, khoảng cách 3 đến 4 tiếng.
• Dấu hiệu bé no là khi có ít nhất 6–8 lần đi tiểu/ngày, ngủ yên giấc và tăng cân đều đặn.
• Nếu bé bỏ bú, bố mẹ nên chú ý và liên hệ chuyên gia.

2.4. Lưu ý khi cho trẻ bú

Bố mẹ cần đặt bé ở tư thế dễ chịu, đầu nhỉnh cao hơn cơ thể để hạn chế trào ngược. Sau mỗi cữ bú, cần vỗ nhẹ lưng để giúp bé ợ hơi. Đặc biệt, tuyệt đối không tập ăn dặm khi bé mới 3 tháng vì dạ dày chưa phát triển hoàn chỉnh.

Xem thêm: Cân nặng chuẩn của trẻ 3 tháng tuổi là bao nhiêu, mẹ đã biết chưa?

3. Chế độ ngủ của bé 3 tháng

3.1. Giờ ngủ phù hợp

Trung bình trẻ 3 tháng sẽ ngủ 14–16 giờ/ngày, trong đó giấc đêm chiếm nhiều hơn (8 đến 10 tiếng, có thể ngắt quãng) và ban ngày 4 đến 6 tiếng chia thành nhiều giấc ngắn.

3.2. Dấu hiệu trẻ cần ngủ

Bố mẹ nên để ý những tín hiệu như: ngáp liên tục, dụi mắt, trở nên cáu gắt hoặc quay mặt đi khi môi trường xung quanh quá náo nhiệt. Khi nhận ra biểu hiện trên, hãy dỗ bé ngủ ngay để tránh bé quấy khóc.

3.3. Mẹo giúp trẻ ngủ ngon

• Tạo phòng ngủ yên tĩnh, thoáng mát, ánh sáng dịu nhẹ.
• Sử dụng khăn quấn mềm để giúp bé thấy ấm áp, tạo sự quen thuộc như trong thai kỳ.
• Hát ru hoặc mở nhạc êm dịu để bé đi vào giấc ngủ nhanh hơn.
• Cho bé nằm ngửa khi ngủ để giảm nguy cơ ngạt thở và hạn chế hội chứng đột tử sơ sinh (SIDS).

4. Cách chăm sóc sức khỏe và vệ sinh cho bé

4.1. Chăm sóc da & tắm bé

Nên tắm cho bé bằng nước ấm hằng ngày hoặc cách ngày, tùy điều kiện thời tiết. Nên chọn sản phẩm tắm nhẹ nhàng, không chứa hương liệu mạnh để giữ làn da mỏng manh an toàn. Không nên ngâm nước lâu, chỉ vài phút để tránh bé bị lạnh.

4.2. Vệ sinh rốn, tai, mũi, họng

• Nếu rốn chưa khô, cần giữ sạch và khô, tránh để nước dính vào.
• Dùng khăn mềm lau tai, mũi, miệng, không thọc sâu vào bên trong.
• Làm sạch vùng tã sau mỗi lần thay tã để ngừa hăm tã.
  

4.3. Theo dõi sức khỏe và tiêm chủng

Cha mẹ nên chú ý những biểu hiện lạ như bỏ bú, khó thở, tiêu chảy, sốt. Nếu có xuất hiện, phải đưa trẻ tới bệnh viện kịp thời. Đồng thời, đảm bảo tiêm phòng đầy đủ để bảo vệ trẻ trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

5. Giúp bé phát triển trí tuệ – cảm xúc

5.1. Nói chuyện cùng bé mỗi ngày

Trò chuyện cùng con bằng giọng nhẹ nhàng, gọi tên bé, hoặc miêu tả việc bạn đang làm. Điều này giúp bé phát triển ngôn ngữ và khả năng kết nối.

5.2. Lựa chọn trò chơi và vận động

Ưu tiên đồ chơi an toàn, nhiều màu sắc, hoặc phát ra nhạc để giúp bé phát triển giác quan. Ngoài ra, bố mẹ có thể cho bé nằm sấp vài phút/ngày để rèn luyện cơ thể và hỗ trợ vận động.

5.3. Nuôi dưỡng tình cảm

Ôm ấp, vuốt ve và cười với bé. Cử chỉ đơn giản ấy giúp trẻ cảm thấy an toàn, gắn kết với cha mẹ và nuôi dưỡng tinh thần vui vẻ. Một bầu không khí đầy tình cảm là cơ sở cho quá trình trưởng thành của trẻ.
Chăm sóc trẻ 3 tháng tuổi là quãng thời gian vừa khó khăn vừa đầy ý nghĩa. Ở thời điểm này, trẻ đòi hỏi dinh dưỡng hợp lý, chăm sóc vệ sinh, giấc ngủ và tình thương. Cha mẹ nên theo dõi cẩn thận để nhanh chóng nhận biết dấu hiệu lạ, đồng thời tạo môi trường an toàn, ấm áp để con lớn lên khỏe mạnh. Với tình thương cùng chăm sóc đúng cách, bé sẽ phát triển khỏe mạnh, vui vẻ và sẵn sàng cho các cột mốc tiếp theo.